Ervaringsdeskundige Kiona Jacqeloot nam deel aan de podcastreeks ‘Budget in handen van je kind’ over hoe je kinderen met geld leert omgaan. We laten haar aan het woord over de twee afleveringen waarin ze haar ervaring en inzichten met ons deelt.
Podcastaflevering #1 De basis en belang van financieel opvoeden
Financiële opvoeding gaat over meer dan leren omgaan met geld. Het helpt kinderen, jongeren en ouders kennis en vaardigheden ontwikkelen die ze hun hele leven nodig hebben: keuzes maken, plannen, sparen en omgaan met wensen, onvervulde verlangens en beperkingen.
Een stress-sensitieve blik is daarbij belangrijk. Gezinnen die langdurig in onzekerheid leven ervaren chronische stress. Die stress beïnvloedt niet alleen het denken en handelen van ouders, maar ook de ontwikkeling van kinderen. Financiële opvoeding vraagt daarom meer dan informatie geven.
Ze vraagt om kansen, de ruimte om fouten te kunnen en mogen maken, afstemmen op ontwikkeling en tempo het kind, begrip, vertrouwen en aansluiting bij de context, mogelijkheden en kansen van gezinnen.
Vanuit drie universele basisbehoeften (ABC):
- Autonomie: kinderen leren stap voor stap zelf keuzes maken en verantwoordelijkheid stap voor stap leren opnemen. Met vallen en opstaan.
- Betrokkenheid: praten over geld gebeurt in een veilige relatie, waar ruimte is voor vragen, fouten en ervaringen.
- Competentie: ouders en kinderen ervaren dat ze financiële vaardigheden kunnen leren en versterken.
Wanneer financiële opvoeding deze basisbehoeften ondersteunt, groeit niet alleen (financiële) kennis en vaardigheden, maar ook succeservaringen, zelfvertrouwen, veerkracht en toekomstperspectief. Zo wordt financiële opvoeding een hefboom.
Misschien moeten we ons daarom niet alleen afvragen hoe we mensen kunnen leren omgaan met geld.
Misschien moeten we ook durven vragen welke voorwaarden er nodig zijn zodat mensen daadwerkelijk de ruimte krijgen om keuzes te maken.
Want duurzame financiële opvoeding ontstaat niet alleen door kennis. Ze groeit waar mensen vertrouwen ervaren en (opnieuw) grip krijgen op hun eigen leven. In het contact met zichzelf en de andere zich fysiek- mentaal- emotioneel veilig, verbonden en ondersteund voelen.
Informatie alleen is onvoldoende wanneer:
- Grondrechten ontoegankelijke zijn.
- Er structureel te weinig inkomen is.
- Schulden zich opstapelen.
- Er geen financiële buffer (ont)bestaat.
- Formulieren ingewikkeld zijn.
- Digitale drempels aanwezig zijn.
- Mensen voortdurend moeten kiezen tussen basisbehoeften.
#3 Zakgeld, hoedoededa
Zakgeld is veel meer dan een bedrag dat kinderen regelmatig ontvangen. Het is een laagdrempelige manier, oefenterrein om kinderen stap voor stap te laten oefenen met geld, keuzes maken, plannen en verantwoordelijkheid opnemen. Door zelf te ervaren wat het betekent om te sparen, uit te geven en soms te moeten wachten, ontwikkelen kinderen belangrijke financiële vaardigheden voor later.
Tegelijk groeit niet elk kind op onder dezelfde omstandigheden. Financiële onzekerheid, armoede en chronische stress kunnen een grote invloed hebben op de ontwikkeling van kinderen. Wanneer een gezin langdurig onder druk staat, gaat veel energie naar het omgaan met dagelijkse zorgen. Het brein richt zich dan vooral op wat dringend is, waardoor vooruitdenken, plannen en impulsen beheersen moeilijker kunnen zijn.
Daarom is het belangrijk om financiële opvoeding af te stemmen op het tempo van het kind. Niet elk kind is op hetzelfde moment klaar voor dezelfde verantwoordelijkheden. Wat voor het ene kind een haalbare uitdaging is, kan voor een ander kind nog te veel zijn. Door aan te sluiten bij de leeftijd, ontwikkeling en leefomstandigheden van het kind ontstaat ruimte om succeservaringen op te doen.
Financiële opvoeding werkt het best wanneer kinderen zich veilig voelen, betrokken worden en ervaren dat ze kunnen groeien. Het gaat niet om perfect met geld leren omgaan, maar om kansen krijgen om te oefenen, fouten te maken en daarvan te leren. Zo wordt zakgeld niet alleen een les in geldbeheer, maar ook een manier om zelfvertrouwen, zelfstandigheid en veerkracht te versterken.
Alle podcasts zijn te vinden via https://budgetinhandenvanjekind.podbean.com/